อย่างไรก็ดี น้ำนมแม่จะพอเพียงสำหรับลูกไปจะถึงอายุ 4-6 เดือน หลังจากนั้น น้ำนมแม่จะเริ่มมีปริมาณไม่เพียงพอ

ให้ภูมิต้านทานลูก ส่งเสริมให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูก และช่วยในการพัฒนาของเด็กได้ดีที่สุดทั้งร่างกายและจิตใจ

ดังนั้นในระยะสามเดือนแรกของชีวิต ลูกน้อยจึงควรได้รับแต่น้ำนมแม่ ซึ่งธรรมชาติได้ปรุงแต่งให้สะอาด เหมาะสม มีคุณค่า

และเพียงพอสำหรับเด็กทุกคนแต่เพียงอย่างเดียว ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องให้อาหารเสริมอื่นใด แม้แต่น้ำต่อความต้องการในการเจริญเติบโตของลูก ดังนั้นลูกจึงจำเป็นต้องได้รับอาหารเสริมตั้งแต่เดือนที่ 4 เป็นต้นไป ทั้งนี้เพื่อช่วยให้

การเจริญเติบโตของลูกเป็นไปเหมาะสม แต่อย่างไรก็ตาม น้ำนมแม่ก็ยังต้องให้เป็นมื้อหลักอยู่เช่นเดิม

1. เมื่อเริ่มให้อาหารเสริม ควรให้ทีละอย่าง

2. เริ่มให้แต่ละอย่างทีละน้อยเท่านั้น แล้วจึงค่อยๆเพิ่มปริมาณเมื่อลูกรับได้ดี

3. เมื่อจะเริ่มให้อาหารใหม่แต่ละชนิด ควรเว้นระยะห่างกันสัก 1-2 สัปดาห์ เพื่อดูปฏิกริยาตอบสนองจากร่างกายเสียก่อน

4. อย่าเริ่มอาหารเสริมจำพวกกล้วยครูดหรือข้าวบด ก่อนอายุ 3 เดือน เพราะระบบย่อยของลูก ยังไม่พร้อม อาจเกิดปัญหาท้องอืด

อาหารไม่ย่อย และทำให้เด็กดื่มนมลดลง

5. ต้องเตรียมอาหารเสริมให้ลูกอย่างสะอาด

6. ถ้าลูกไม่สมัครใจ ปฏิเสธไม่ยอมกินอาหารในครั้งแรกๆ อย่าพยายามยัดเยียดหรือบังคับ ให้ลูกกิน ควรจะให้เวลาลูกบ้าง

งดเสียก่อนชั่วคราว อีกสัก 3-4 วันค่อยลองใหม่ ลองฝึก ไปเรื่อยๆ จนกว่าลูกจะกินได้

7. ให้เด็กหัดช่วยตัวเอง โดยทั่วไปเด็กจะนั่งได้เมื่ออายุ 7 เดือน และชอบหยิบของเข้าปากเอง ดังนั้นช่วงนี้จึงควรสอนให้ลูกจับช้อน

และส่งอาหารเข้าปาก

8. อย่าให้อาหารรสจัดแก่ลูก ควรปรุงรสจืดเป็นพื้นไปก่อน

9. ไม่ให้อาหารจำพวกน้ำหวาน น้ำอัดลมแก่ลูก เพราะจะทำให้ลูกติดใจในรสหวานของ อาหารเหล่านี้ แล้วปฏิเสธอาหารรสอื่น

10. ในวันหนึ่งๆ เมื่อลูกทานอาหารเสริมได้ 1 มื้อหลัก ควรให้อาหารที่ครบคุณค่าทั้ง 5 หมู่แก่ลูก

ไม่ควรกินอาหารจำกัดแต่หมู่เดียว หรือให้ลูกกินซ้ำซากจำเจจนลูกเคยชินกับอาหารเพียงอย่างเดียวไม่ยอมกินอย่างอื่น การ ให้อาหารเสริมที่แนะนำมาข้างต้นนั้น จะให้เวลาใดก็ได้ แล้วแต่ความสะดวกของคุณพ่อคุณแม่ แต่ควรให้เป็นเวลาเพื่อให้ระบบการย่อยของลูกได้ฝึกปรับตัว

โดย นพ.ยุทธสิทธิ์ ธนพงศ์พิพัฒน์

คำแนะนำในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

1.ควรให้ลูกดูดนมแม่ภายหลังคลอดให้เร็วที่สุด เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายของแม่ผลิตนมได้มากเพียงพอ

2.ควรรักษาความสะอาดบริเวณหัวนมก่อนให้นมลูกทุกครั้ง โดยใช้สำลีชุบน้ำต้มเช็ดก่อนให้ลูกดุดนม เมื่อให้นมเสร็จแล้วเช็ดด้วยสำลีอีกครั้ง

3.ท่าที่ลูกจะดูดนมได้อย่างถูกต้องคือ ให้หัวนมแม่อยู่ที่แก้มใกล้มุมปากลูก โดยธรรมชาติเด็กจะหันปากไปมาจนพบหัวนมและอ้าปากพร้อมจะดูดทันที ไม่ควรจับศรีษะลูกและพยายามดันหัวนมเข้าปากทันที เพราะลูกอาจจะปฏิเสธการดูดนมได้

4.ควรให้ลูกอมหัวนมถึงส่วนคล้ำรอบหัวนมให้มากที่สุด ถ้าลูกอมตื้นเหงืองเด็กจะกดลงบนหัวนมแม่ทำให้หัวนมแม่เจ็บอาจทำให้เกิดแผลได้

5.ควรอุ้มลูกให้เรอทุกครั้งหลังการให้นม เพื่อระบายลมออกจากท้องปัญหาที่พบบ่อยในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ปัญหาของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่มักเกิดจาก 2 ปัจจัยคือ หัวนมหรือเต้านมแม่มีปัญหากับลักษณะลูกเจ้าปัญหา

ปัญหาที่เกิดจากแม่คือหัวนมตันเกิดจากมีก้อนไขมันเล็กๆ อุดอยู่ทำให้น้ำนมไหลไม่สะดวกวิธีแก้ไขคือให้คุณแม่เอาสำลีชุบน้ำอุ่นๆเช็ดบริเวณหัวนมปัญหาอีกอย่างคือหัวนมบอดทำให้ลูกดูดนมไม่ได้ วิธีแก้ไขคือต้องเตรียมตัวตั้งแต่เวลาตั้งครรภ์ พยายามบีบหัวนมและดึงหัวนมทุกๆวันเวลาอาบน้ำลักษณะลูกเจ้าปัญหา เช่น หลับเก่งเมื่อดุดนมไปได้ 5 นาทีก็หลับแล้ว เด็กบางรายโมโหง่ายเวลาดูดนมเพราะน้ำนมไม่พอ ดูดไม่ออก จะร้องไห้คุณแม่ต้องใจเย็นๆอย่าคะยั้นคะยอหรือจับหัวลูกให้ดูดนมต่อ เพราะ ลูกอาจะปฏิเสธการดูดนมแม่โตขึ้นเป็นเด็กกินยาก

ผมได้แต่ยิ้ม ไม่ได้ตื่นเต้นอย่างเธอ รู้สึกเกรงใจที่ไม่ได้ร่วมกระโดดแสดงความสำเร็จ. ผมขอเธอดูหลักฐานพยานวัตถุ. มันเป็นเครื่องมือทางการแพทย์ที่ผมปั่นจักรยานไปซื้อมาเองก่อนปีใหม่นั่นเอง

เจ้าวัสดุที่ว่านี้ ผมไม่รู้จักชื่อมันหรอก ฟังจากเธอได้ความว่า ใช้สำหรับตรวจว่า ตั้งท้องหรือไม่. ขนาดจริงๆ ของมันเป็นแผ่นบางๆ บางกว่าช็อคโกเลตเด็กนิดหน่อย. ที่ซื้อมาเป็นสีขาว มีแผ่นพลาสติกใสสำหรับดูระดับแสดงความเป็นไปได้ว่าท้องหรือไม่่

ผมชายเราไม่มีความละเอียด ถ้าพูดอย่างไม่เกรงใจ เรื่องพวกนี้เราโง่กว่าพวกผู้หญิงเขามาก. พวกเธอมีสัญชาตญาณของเทพมารดา มีความรู้สึกไว้ ทุกวินาทีเธอทราบว่า มีสิ่งผิดปกติอะไรในร่างกายของเธอบ้าง นอกจากนี้จินตนาการของพวกเธอไปไกลกว่าพวกผู้ชายเรา ที่อ่่อนด้อยเรื่องประสาทสัมผัสอย่างยิ่ง .

ผมจึงรู้ในบัดนั้นว่า ผมมีหน้าที่แล้ว.